Van Houten & Partners Advocaten te Dordrecht is gespecialiseerd in onder meer echtscheidingsbemiddeling


Vooraf:


Scheiden doet pijn en veroorzaakt soms heftige negatieve emoties, onbegrip, haat en nijd, pesterijen en de neiging elkaars ontwikkeling in de weg te staan. De periode waarin de beslissing tot (echt)scheiding wordt genomen is vaak zeer chaotisch en emotioneel. Verdriet, agressie en zelfverwijt wisselen elkaar af. Arbeidsverzuim kan het gevolg zijn. Voor de betrokkenen is het onder deze omstandigheden van groot belang dat zij leren inzien dat het dreigen met juridische acties en het vertalen van hun emoties in juridische rechten en plichten slechts leidt tot een patstelling, terwijl juist overleg nodig is om ernstige meningsverschillen te kunnen bijstellen.
Scheidingsbemiddeling is een beproefde methode gebleken om crisissituaties in de relationele sfeer op te lossen. Het resultaat van een scheidingsbemiddeling is veelal bevredigender dan de beslissing van de rechter of het onderhandelingsresutaat van twee advocaten die volgens de traditionele methode van conflictoplossing ieder namens één van beide echtgenoten optreden.

U doet er verstandig aan allereerst te onderzoeken of overleg in de scheidingssituatie mogelijk is. Het verdient daarbij de voorkeur al direct een deskundige derde in te schakelen, de VFAS-scheidingsbemiddelaar. Meestal kan dan snel worden vastgesteld of bemiddeling in uw geval de aangewezen weg is.

1. Echtscheiding

Vragen die rijzen

Als het besluit tot echtscheiding is gevallen rijzen er meteen veel vragen die alle op de toekomst betrekking hebben.

Voorbeelden:

- Hoe gaat het met huis?
- Wie blijft er wonen?
- Hoe gaat het met de alimentatie?
- Is er een recht op alimentatie en hoeveel?
- Hoe moet het met het pensioen?
- Hoe moet het met de verzekeringen?
- Is een echtscheiding duur?

Op deze site kunt u alles lezen over wat bij een echtscheiding hoort. Op deze site staat alles over uw rechten, uw plichten, over de positie van de kinderen, over wat u nu al kunt doen enzovoorts.

2. Eenzijdige echtscheiding

Tot zo’n tien, vijftien jaar geleden was het gebruikelijk dat, als de beslissing tot echtscheiding was gevallen, één van de partners een afspraak maakte met een advocaat om een echtscheiding te regelen.

Die advocaat diende dan een verzoekschrift tot echtscheiding in bij de rechtbank en de andere partner kon zich dan verdedigen, eventueel zich ook door een eigen advocaat laten bijstaan.

Dit wordt genoemd een echtscheiding op tegenspraak.

Nog steeds zijn er veel procedures bij de rechtbanken die gebaseerd zijn op een echtscheiding op tegenspraak.

Vaak gaat het dan om echtscheidingen waarbij de emoties bij de partners zo hoog zijn opgelopen dat ze het niet meer kunnen opbrengen om samen de echtscheiding en de gevolgen daarvan te bespreken.

Nadelen:

Nadelen van een echtscheiding op tegenspraak zijn de volgende:

- langere duur van het proces (hoe meer tegenspraak hoe langer de rechter erover doet; een hoger beroep, dat mogelijk is, geeft zelf al een jaar vertraging)
- hogere kosten
- verdergaande ontwrichting


Voordelen:

Er zijn niet zo makkelijk voordelen te bedenken maar een voordeel is in ieder geval dat als de verhouding tussen de partijen heel slecht is geworden, als er sprake is van mishandeling, bedreiging en dergelijke, als het dus echt ondenkbaar is, menselijk gesproken, dat partijen samen om de tafel gaan zitten, er toch een echtscheiding in behandeling genomen kan worden en dat er ook beslissingen worden genomen.

De beslissingen worden bij een echtscheiding op tegenspraak niet genomen door de partijen zelf maar door de rechtbank

3. Echtscheidingsbemiddeling

Als er nog overleg mogelijk is tussen de partners dan verdient het de voorkeur om te proberen via een echtscheidingsbemiddeling tot afspraken te komen.

Het belangrijkste voordeel is meteen dat in het kader van de echtscheidingsbemiddeling alleen die beslissingen worden genomen waar u zelf achterstaat. De beslissingen worden niet door een derde (de rechter) genomen maar door uzelf.

Als de echtscheidingsbemiddeling slaagt, en dat is in negentig procent van de zaken het geval, dan is het resultaat een contract, echtscheidingsconvenant geheten, waarin alle belangrijke zaken, geregeld zijn.

Deze regeling is dan zodanig dat u daar achterstaat. Dat is een vereiste.

Het is niet waarschijnlijk dat iemand een regeling zou willen aanvechten die aansluit bij zijn/haar eigen wensen.

Dus voor langdurige, slopende, processen hoeft u niet te vrezen.

Rust:

Een echtscheidingsconvenant opgesteld na een echtscheidingsbemiddeling geeft dus rust. Die rust kunnen de betrokkenen goed gebruiken omdat de echtscheiding, de beslissing om uit elkaar te gaan, zelf al genoeg verdriet en moeilijkheden met zich meebrengt.

4. Echtscheidingsbemiddelaar

Er zijn advocaten die echtscheidingsbemiddelaar zijn, er zijn psychologen die echtscheidingsbemiddelaar zijn, er zijn maatschappelijk werkers die echtscheidingsbemiddelaar zijn, er zijn financieel deskundigen en belastingadviseurs die echtscheidingsbemiddelaar zijn.

De titel echtscheidingsbemiddelaar is niet beschermd dus iedereen die zich deskundig acht en die dit werk graag doet mag zich zo noemen.

Om een goede echtscheidingsbemiddelaar te zijn is een gedegen ondergrond nuttig. Verder kan je er talent voor hebben.

Het is dus goed denkbaar dat tussen het grote aanbod zich vele uitstekende echtscheidingsbemiddelaars bevinden.

Hoe nu een keus te maken? (kosten/kwaliteit)

U kunt ervan uitgaan de beslissing tot echtscheiding met zich meebrengt dat ieder van partijen het in het vervolg minder breed zal hebben. Dat is eenvoudigweg het gevolg van het feit dat één huishouden wordt omgezet in twee huishoudens. De uitgaven stijgen en de inkomsten blijven gelijk.

Natuurlijk is het dan ook van belang om, als het gaat om de echtscheiding, te kijken naar de kosten. Wel mag de vraag gesteld worden of de keus voor de goedkoopste oplossing ook de beste keus is.

Wij zouden willen aanbevelen om niet alleen naar de kosten te kijken maar ook naar kwaliteit.

Die oplossing die de beste kosten/kwaliteitsverhouding biedt verdient de voorkeur.

5. Opleiding echtscheidingsbemiddelaar/wat is van belang?

Het is van belang of de door u te kiezen echtscheidingsbemiddelaar naast een eigen vakopleiding (bijvoorbeeld een universitaire studie psychologie, een universitaire studie Nederlands recht, een HBO-opleiding) nog een specialisatieopleiding met betrekking tot echtscheidingsbemiddeling heeft gevolgd.

Voor wat betreft advocaten is dat na te gaan als u erop let of de desbetreffende advocaat/echtscheidingsbemiddelaar een VFAS-opleiding heeft gevolgd. De letters VFAS staan voor Vereniging van Familierecht Advocaten en -scheidingsbemiddelaars. Deze VFAS-opleiding is een opleiding die minstens twee jaar duurt, één jaar de opleiding tot echtscheidingsbemiddelaar en één jaar een verdiepingsopleiding familierecht.

Ook is het voor u altijd van belang om na te gaan of een echtscheidingsbemiddelaar een gedegen opleiding op het gebied van alimentatierecht en huwelijksvermogensrecht en familierecht in het algemeen heeft.

Verder is het van belang na te gaan of wordt toegezien op de kwaliteit van de geleverde diensten.

Bij advocaten is dat het geval. Er is een uitgebreid systeem van tuchtrechtspraak. Advocaten die ernstige fouten maken wordt zelfs verboden het vak nog verder uit te oefenen.

Voor wat betreft de advocaat/echtscheidingsbemiddelaars is er bovendien nog een extra controle verbandhoudend met de tuchtrechtspraak die op een VFAS-advocaat/echtscheidingsbemiddelaar van toepassing is.

Het is tevens van belang na te gaan of de echtscheidingsbemiddelaar door middel van door permanente educatie zijn kennis en kunde op peil houdt.

In het geval van advocaten en in het geval van advocaat/echtscheidingsbemiddelaars is daarin voorzien. De advocaten moeten jaarlijks een hoeveelheid studiepunten, verplicht, halen.

Aan VFAS-bemiddelaars worden daarnaast nog extra eisen op dit gebied gesteld.

Er bestaan andere opleidingen die gericht zijn op het uitoefenen van het vak van scheidingsbemiddelaar of meer algemeen het uitoefenen van het vak van mediator. Meestal zijn deze opleidingen korter durend.

Wij spreken geen oordeel uit over de andere opleidingen wegens onbekendheid daarmee.

6. Is juridische kennis van belang?

Juridische kennis is wel degelijk van belang. Dat is één van de redenen dat alle vfas-echtscheidingsbemiddelaars na hun universitaire rechtenstudie (Nederlands recht) een uitgebreide zware verdiepingscursus familierecht krijgen. Deze cursus staat onder leiding van professor Luijten, professor Meijer en professor Vlaardingerbroek en anderen. In deze cursus komen de volgende aspecten aan de orde:

- echtscheidingsrecht
- afstammingsrecht
- internationale echtscheidingen
- alimentatieberekeningen
- pensioenverevening
- pensioenverrekening
- huwelijksvermogensrecht I
- huwelijksvermogensrecht II
enzovoorts

Een VFAS-echtscheidingsbemiddelaar die deze opleiding heeft afgerond is zonder meer juridisch deskundig.

Wat telt verder nog?

7. Alleen een advocaat is bevoegd

Bij een echtscheiding komen altijd juridische aspecten om de hoek kijken. Alleen een advocaat is bevoegd om een echtscheidingsprocedure bij de rechtbank aanhangig te maken. Geen van de andere echtscheidingsbemiddelaars, of ze nu notaris of maatschappelijk werker of financieel deskundige zijn, is daartoe bevoegd.

8. Enkele voordelen van de VFAS-echtscheidingsbemiddelaar

Alleen deze is opgeleid én als bemiddelaar én als deskundige op gebied van familierecht, huwelijksvermogensrecht en alimentatierecht.

Alleen deze heeft proceservaring.

Een echtscheidingsadvocaat heeft beroepsmatig ervaring met alimentatieprocedures, familierechtprocedures, familievermogensrechtelijke procedures en verdelingsprocedures.

De VFAS-advocaat/echtscheidingsbemiddelaar heeft de zwaarst denkbare opleidingen op dit gebied achter de rug en dient zijn kundigheden ieder jaar weer op peil te houden.

9. Kinderen

(Het onderstaande is overgenomen uit een brochure van de Vereniging van Familierecht Advocaten en -scheidingsbemiddelaars).

Algemeen

Voor kinderen is een echtscheiding een zeer ontwrichtende ervaring, zelfs meer dan voor de ouders. De effecten van scheiding op kinderen kunnen van lange duur zijn. Het treft kinderen vaak in de jaren waarin zij gevormd en opgeleid worden. Natuurlijk dient hierbij aangetekend te worden dat niet de scheiding alleen een traumatische ervaring oplevert.
Evenzeer kan het slechte huwelijk van de ouders op de kinderen een zeer negatief effect hebben, zodat een scheiding uiteindelijk een beter perspectief biedt.

Toch ervaren kinderen de omstandigheden na een scheiding doorgaans als minder steungevend dan de omstandigheden in een minder goed huwelijk. Bijna de helft van de kinderen van gescheiden ouders gaat de jongvolwassenheid in met veel zorgen en op een prestatieniveau dat beneden het haalbare ligt.

Uitgeput door de vroege ervaring voor en na de scheiding van hun ouders is de weerstand vaak minder. In scheidingssituaties komt het voor dat kinderen zichzelf groot moeten brengen en zij zich verantwoordelijk voelen voor het welzijn van een van de ouders.

Aan dit alles doet niet af dat nu meer gescheiden wordt dan voorheen. Ieder kind dat geconfronteerd wordt met een scheiding maakt leed door en zal zich afvragen: "waarom ik?" Aantallen brengen daar geen verandering in.

Begrijpelijk is dat de ouders in de scheidingsfase meer met zichzelf dan met kun kinderen bezig zijn. Echter, juist in deze fase hebben de kinderen ook aandacht nodig, vaak een wat andere dan men op het eerste oog zou veronderstellen.

10. Hoe om te gaan met kinderen in een echtscheiding?

Van groot belang voor het zo goed mogelijk verwerken van de echtscheiding is dat de kinderen worden voorbereid op de scheiding en alles wat daar het gevolg van zal zijn. Leed kan niet worden voorkomen, maar er zijn wel mogelijkheden om de pijn te verminderen en de kinderen de mogelijkheid te geven leed te verwerken.

Zo mogelijk dienen beide ouders tezamen de kinderen te vertellen dat zij uit elkaar gaan. Het is daarbij beter het nieuws aan alle kinderen tezamen te vertellen dan aan ieder afzonderlijk. Kinderen hebben dan steun aan elkaar. Aansluitend kan ieder kind eventueel nog apart worden geïnformeerd op het begripsniveau dat aansluit bij de leeftijd. Ouders informeren de kinderen als het besluit vaststaat.

Wanneer de omstandigheden het onmogelijk maken dat de ouders tezamen de kinderen informeren, doet een van de ouders het, na overleg met de ander. De reden van uiteengaan wordt ook op het niveau dat aansluit bij de ontwikkelingen van het kind verteld, maar zonder daarbij één van de ouders met schuld te beladen.

De ouders zullen daarbij bij voorkeur aangeven dat zij zich verantwoordelijk blijven voelen voor het gehele gezin en dat zij zich ieder op hun eigen wijze voor de kinderen zullen blijven inzetten, ook al gaan zij ieder hun eigen weg.
Kinderen zullen sterk de neiging hebben om verzoeningspogingen in het werk te stellen. Zij willen immers niet dat het gezin uiteen valt. Maar het is natuurlijk niet hun taak om hun ouders te verzoenen. En als de echtscheidingsbeslissing definitief is, zijn hun pogingen ook nog tot mislukken gedoemd. Duidelijkheid is dus erg belangrijk.

Ook is het belangrijk te weten dat kinderen vaak zichzelf de schuld geven van het feit dat ouders gaan scheiden. Het is goed dat ouders dit weten en de kinderen meteen op het hart drukken dat dat niet het geval is. Kinderen zijn niet verantwoordelijk voor de scheiding. Ook dat behoort tot de boodschap.

Tenslotte is het goed om te weten dat kinderen, die één ouder door de scheiding "verliezen" mogelijk gaan lijden aan verlatingsangst. Zeer regelmatige contacten met de "verloren ouder" zijn wenselijk om dit te voorkomen.

De veranderingen die gaan komen behoren met de kinderen te worden gecommuniceerd. Zij worden betrokken bij de omgangsregeling die zij met de niet dagelijks verzorgende ouder zullen hebben. Zij krijgen de nieuwe woonruimte van deze ouder zo snel mogelijk te zien. Kinderen mogen ook suggesties doen. Zij moeten het gevoel krijgen een actieve plaats te hebben in het proces. Dat maakt hen tot actief deelnemer, in positieve zin, in plaats van passief slachtoffer in een oeverloze crisis. Zij zijn echter niet verantwoordelijk voor de te nemen beslissingen. Dat zijn en blijven de ouders.

Ouders moeten kinderen actief toestaan van beiden te blijven houden. Het gaat hier om de individuele integriteit van het kind zelf. Die dient door beide ouders gerespecteerd te worden, hoe moeilijk dat ook op te brengen is. De eigen haat, het verdriet of rancune behoort achtergesteld te worden ten opzichte van het belang van het kind bij het behoud van een relatie met beide ouders.

Deskundigen kunnen ouders helpen de hierboven geschetste rol naar behoren te blijven vervullen. Waar de ouders daar niet of ten dele slagen kan de kinderen ook rechtstreeks hulp geboden worden. Behalve acute symptoombestrijding zal hulp er mede op gericht moeten zijn het kind inzicht te verschaffen in het proces dat zich afspeelt. De te bieden hulp is sterk leeftijdsafhankelijk en hangt vervolgens ook van het individuele geval af.

11. Eigen verantwoordelijkheid

In het kader van een echtscheidingsbemiddeling hebben en houden de betrokken partners de volle verantwoordelijkheid over hetgeen zij willen regelen en over hoe dat geregeld moet worden.

Het is uitdrukkelijk niet de bedoeling dat een echtscheidingsbemiddelaar voor deze partners gaat beslissen. De positie van de echtscheidingsbemiddelaar is niet te vergelijken met die van een rechter of met die van een bindend adviseur.

12. Co-ouderschap

Bij bijna iedere echtscheiding waarbij kinderen betrokken zijn, is het tegenwoordig gebruikelijk dat het ouderlijk gezag van de ouders over de kinderen hetzelfde blijft. De juridische band vóór de echtscheiding is dan gelijk aan de juridische band ná de echtscheiding.

Op zichzelf betekent dit niet dat de zorg gelijk blijft. Vaak is het zo dat na de echtscheiding de zorg voor de kinderen voor het grootste deel bij één van de partners gelegd wordt, meestal de moeder. Vaak is dit ook een voortzetting van de eerdere situatie.

De partners gaan in twee verschillende huizen wonen. De kinderen krijgen dan een hoofdverblijfplaats bij de verzorgende ouder.

Andere oplossingen

Ook is denkbaar dat de ouders na echtscheiding de zorg voor de kinderen werkelijk verdelen. Meestal is het dan het effect dat de zorg evenrediger verdeeld wordt over de beide ouders. Vaak neemt dan de vader enkele dagen per week de verantwoordelijk op zich. Vaak wordt de verantwoordelijkheid zelfs zo verdeeld dat ieder van de ouders de helft van de verantwoordelijkheid op zich neemt. Dit wordt ook co-ouderschap genoemd of feitelijk co-ouderschap.

Er is geen standaard goede oplossing. Ieder gezin is anders, ieder kind is anders, iedere ouder is anders. Daarbij veranderen de omstandigheden en worden kinderen ouder. Als er eerlijk en serieus, met het belang van de kinderen voorop, overleg gepleegd wordt dan vinden ouders altijd de beste oplossing.

Ook voor die beste oplossing geldt trouwens dat deze gewijzigd moet kunnen worden, als de omstandigheden anders worden.

13. Omgangsregeling

Bij veel echtscheidingen is het wel zo dat je kunt spreken van een hoofdverblijf van de kinderen bij de moeder. De vader heeft vaak een volledige baan. De verzorging van de kinderen komt dan ook grotendeels op de schouders van de moeder terecht.

In dat geval is het van groot belang dat de ouders bespreken hoe kan worden bewerkstelligd dat de kinderen een goed contact houden met de niet-verzorgende ouder. Een veel voorkomende omgangsregeling is één weekeinde in de twee weken. Echter iedere andere variant is denkbaar. Als het belang van de kinderen bovenaan staat zal er altijd een goede oplossing gevonden worden.

Het is ook verstandig om afspraken over de vakanties te maken.

14. Alimentatie

Bij een echtscheiding komt vaak de vraag aan de orde of en zo ja, hoeveel alimentatie er betaald moet worden.

In zijn algemeenheid kan gesteld worden dat als een huwelijk langer duurt en/of als er één of meer kinderen zijn geboren uit het huwelijk, de mogelijkheid van een eventuele alimentatie aanwezig is.

Vaak wordt er gedacht dat de man aan de vrouw moet betalen en niet andersom. De wet gaat er echter bij partneralimentatie vanuit dat degene die het meest verdient betaalt aan degene die het minst verdient.

Verder gaat de wet er bij kinderalimentatie van uit dat er alimentatie wordt betaald door de niet-verzorgende ouder aan de wel-verzorgende ouder.

14.1 Draagkracht

Alimentatie hoeft niet betaald te worden als de draagkracht van de alimentatieplichtige geen betaling toelaat.

Om te bepalen of er draagkracht is dient er een draagkrachtberekening gemaakt te worden. Deze wordt gemaakt aan de hand van de zogenaamde Tremanormen. Dit zijn normen die de rechterlijke macht in de afgelopen jaren heeft opgesteld. Deze normen gelden voor alle rechtbanken in Nederland.

14.2 Kinderalimentatie

Veel ouders zijn best bereid om kinderalimentatie te betalen. Uiteraard kunnen zij niet meer betalen dan hun draagkracht toelaat maar de meeste ouders zien wel in dat een bijdrage voor de kinderen aan de verzorgende ouder redelijk is.

Om de hoogte van de kinderalimentatie te bepalen dienen alimentatieberekeningen te worden gemaakt. Ook deze worden gemaakt aan de hand van de Tremanormen.

14.3 Partneralimentatie

Partneralimentatie ligt doorgaans wat moeilijker.

De problemen worden, kort omschreven, veroorzaakt door de verschillende belangen van de betrokkenen.

Het belang van de alimentatievragende partner is dat het bedrag aan alimentatie niet te laag uitvalt.

Het belang van de alimentatiebetalende partner is het tegenovergestelde. Deze heeft er belang bij dat de alimentatie niet te hoog uitvalt.

In het kader van de echtscheidingsbemiddeling is hier goed uit te komen doordat diverse berekeningen worden gemaakt. Deze berekeningen moeten worden uitgelegd en moeten worden besproken. Het resultaat moet zijn dat op een zeker moment de beide betrokkenen weten hoe de mogelijkheden en onmogelijkheden liggen en ook weten wat redelijk zou zijn. Op dat moment kan vaak een beslissing vallen.

14.4 Grenzen aan de alimentatie

Uiteraard kan een alimentatie niet zo hoog worden dat degene die betaalt onvoldoende overhoudt om van te leven. Dit is ook een grens die in de Tremanormen expliciet wordt genoemd.

Een misschien nog belangrijker grens is die welke gevormd wordt door de zogenaamde jusvergelijking.
In een dergelijke vergelijking wordt de positie van degene die alimentatie ontvangt vergeleken met de positie met degene die alimentatie betaalt.

Volgens de Tremanormen mag de positie van de ontvanger niet beter zijn/worden (financieel gesproken) dan die van de alimentatiebetaler.

Tenslotte zijn er in de wet diverse begrenzingen aangegeven in tijdsduur. Als er geen afspraken over tijdsduur worden gemaakt dan geldt voor partneralimentatie het algemene artikel dat de alimentatie voor twaalf jaar geldt. De alimentatiegerechtigde heeft daarna een door de wet beperkte mogelijkheid om een verlenging bij de rechtbank aan te vragen. De alimentatiebetaler kan zich tegen deze verlenging verweren.

14.5 Effecten van een nieuwe partner op de alimentatie

De situatie dat er sprake is van een nieuwe partner doet zich regelmatig voor, vaak enkele jaren na de echtscheiding. Doorgaans heeft een nieuwe partner invloed op de alimentatie.

Aan de zijde van de alimentatiegerechtigde is de invloed doorgaans dat het recht van de alimentatiegerechtigde op alimentatie voor eigen levensonderhoud wegvalt. Dit is het geval als de alimentatiegerechtigde partner hertrouwt of gaat samenwonen met de nieuwe partner als waren zij tweeën gehuwd.

Ook aan de zijde van de alimentatiebetalende partner kan het verschil maken of deze samenwoont of hertrouwt. Doorgaans wordt de draagkracht van de alimentatiebetalende partner daardoor beïnvloed. Dit kan zowel naar boven als naar beneden zijn.

Aan de hand van de werkelijke omstandigheden kunnen uw vragen hierover beantwoord worden.

15. Flitsscheiding

De flitsscheiding is met ingang van 1 maart 2009 niet meer mogelijk.

16. Verdeling

In het kader van een echtscheiding wordt meestal ook verdeeld. Vaak kunnen de scheidende partners samen nog goed genoeg overleggen over de verdeling van de inboedel.
Heel vaak blijft een groot gedeelte van de inboedel bij de verzorgende ouder (de moeder). Als de bij de verzorgende ouder achterblijvende inboedel een belangrijk grotere waarde heeft dan de inboedel die aan de niet-verzorgende ouder toekomt, dan is er wellicht sprake van overbedeling. Door samen een geldsom vast te stellen die dan door de meest ontvangende partner aan de minst ontvangende partner wordt uitgekeerd, wordt er weer een evenwicht bereikt.

50/50

Vaak is het uitgangspunt ”ieder de helft“ en dat is ook wel een redelijk uitgangspunt. Het is echter geen verplicht uitgangspunt. Bovendien is het zo dat niet tot op twee cijfers achter de komma verrekend hoeft te worden. Zo wordt heel vaak verdeeld, bij gemeenschap van goederen bij een huwelijk met kinderen, zo dat de vrouw het grootste gedeelte van de inboedel houdt, waaronder vooral keukenapparatuur, de wasmachine en de droger en dergelijke, terwijl de man het gereedschap en eventueel de auto krijgt. Partijen spreken dan vaak af dat er niet verrekend hoeft te worden.

Partijen hebben het recht om dit soort afspraken te maken maar het is wel zaak dat zij goed beseffen wat hun rechten zijn. Als zij van een andere verdeling dan ieder de helft uitgaan moet volstrekt helder zijn in hoeverre zij dat dan doen. Er mag geen misverstand bestaan over het feit dat zij beiden wel degelijk gerechtigd zijn tot de helft.

Bij een verdeling anders dan ieder de helft, waarvan gezegd kan worden dat de partij die het minste krijgt niet goed besefte dat de verdeling anders was dan ieder de helft, lopen partijen de kans dat deze in een later stadium nog weer aangevochten wordt. Er zal dan toch een proces over de verdeling gestart worden. Dat is natuurlijk nooit de bedoeling. Daarom is het goed dat bij beide partners duidelijk is, als zij van de norm, ieder de helft, afwijken, in hoeverre dat gebeurt en waarom.

16.1 Echtelijke woning

Vaak wordt gedacht dat deze woning verkocht moet worden bij een echtscheiding. Een verplichting tot verkoop bestaat niet, maar soms is het zo dat de financiën geen andere oplossing toelaten.

Andere opties

Het is goed mogelijk om af te spreken dat de vrouw met de kinderen voor een bepaalde periode in de woning blijft wonen en dat de man, als zijn inkomen dat toelaat, de lasten van de woning voldoet.

De mogelijkheid van de man om daarnaast alimentatie te betalen wordt daarmee uiteraard kleiner.

Deze oplossing is ook denkbaar als er een grote overwaarde is.

Deze oplossing komt er dan op neer dat de woning nog niet verdeeld wordt. Partijen zijn vrij om af te spreken dat de woning gedurende een aantal jaren niet verdeeld wordt. Wel is het verstandig om een termijn af te spreken.

Vervolgens kan dan bij afloop van de termijn bekeken worden of de vrouw wellicht in staat is om de woning alsnog over te nemen (dan moet er wel sprake zijn van een zekere draagkracht aan de zijde van de vrouw). Of wellicht kan besloten worden dat de man de woning alsnog overneemt. Tenslotte kan besloten worden dat de woning verkocht wordt.

Het is dus niet verplicht meteen bij de echtscheiding de woning te verdelen. Voorwaarde is wel dat partijen het over het uitstel eens zijn.

Wat ook vaak een oplossing is is dat één van partijen, de meest draagkrachtige, de woning overneemt. Dan wordt er gekeken naar de waarde van de woning en vooral naar het verschil tussen de waarde van de woning en de op de woning rustende hypothecaire schulden. Dit verschil wordt overwaarde genoemd. Het is gebruikelijk dat de overnemende partij de helft van de overwaarde uitbetaalt aan de andere partij.

Allerlei detailafspraken zijn hierover te maken, geheel afhankelijk van de wensen en de mogelijkheden van de beide partijen.

17. Verzekeringen

Een grove onderverdeling die gemaakt kan worden heeft te maken met de waarde van verzekeringen. Sommige verzekeringen hebben geen enkele waarde (dat betekent niet dat ze niet belangrijk zijn), sommige verzekeringen hebben wel een waarde.

Als er sprake is van een eigen woning is er vaak een levensverzekering afgesloten en die levensverzekering heeft vaak een spaarelement. Een dergelijke levensverzekering heeft een waarde. Er is de afgelopen jaren een waarde opgebouwd.

Ook hebben sommige mensen, als appeltje voor de dorst, lijfrentepolissen gekocht. Ook die polissen hebben een waarde.

Spaarregelingen van het werk hebben ook waarde.

Al deze waarden kunnen verdeeld worden.

De opgebouwde waarden van de diverse verzekeringen kan een rol spelen bij de verdeling. Partijen moeten dat zelf bepalen maar het is altijd goed om de contante waarden van de verzekeringen op te vragen bij de verzekeringstussenpersoon of de bij de verzekeringsmaatschappij zelf. Dan wordt duidelijk waarover wordt gepraat.

De beslissing over hoe er verdeeld wordt ligt uiteraard bij uzelf. Maar ook hier geldt dat de beste beslissingen genomen worden als volledig helder is waarover beslist wordt.

Verdere verzekeringen

Er zijn ook verzekeringen die wel nuttig zijn maar die geen waarde hebben.

Voorbeelden:

- een inboedelverzekering
- een WA-verzekering
- een opstalverzekering
enzovoorts

Het is raadzaam om ernaar te kijken welke verzekeringen er gehandhaafd moeten worden en welke verzekeringen moeten worden opgezegd. Eventueel wordt gekeken wie van de partijen welke verzekeringen meeneemt/overneemt.

18. Testament

Bij lang niet alle echtscheidingen is er sprake van een testament naar toch is het wel zo dat steeds meer mensen een testament maken, vooral mensen met kinderen. Het is een goede zaak, vooral als er kinderen zijn, om een testament te maken al was het alleen maar om een regeling te treffen voor de verzorging van de kinderen voor het geval de desbetreffende ouder overlijdt. In een testament worden vaak ook andere zaken geregeld dan de zorg voor de kinderen, zaken van vermogensrechtelijke aard.

Vaak is het zo dat in een testament de echtgenoot genoemd wordt als een partij die rechten heeft op het één of op het ander.

Daarom is het raadzaam om als de echtscheiding achter de rug is eens in het testament te kijken en na te gaan of dit nog wel voldoet aan de wensen van dat moment. Meestal moeten er wel dan veranderingen plaatshebben.

Dit alles heeft geen haast en hoeft zeker niet tegelijk met een echtscheiding geregeld te worden. Het is wel goed om met uzelf af te spreken, als er een testament is, dat u binnen twee jaar na de echtscheiding nog eens goed naar dat testament kijkt en als u vindt dat er veranderingen in aangebracht moeten worden dan ook maar meteen een afspraak met de notaris te maken. In zijn algemeenheid geldt dat notaristarieven, voor wat betreft een testament, niet heel erg hoog zijn.

19. Geregistreerd partnerschap

Vrijwel al hetgeen op deze website over de ontbinding van het huwelijk wordt gesteld is ook van toepassing op een ontbinding van een geregistreerd partnerschap.

Bij ontbinding met wederzijds goedvinden dienen op schriftgestelde duidelijke afspraken gemaakt te worden over de duur van een eventuele partneralimentatie. Dit houdt verband met het feit dat vermoedelijk op grond van een abuis van de wetgever artikel 1:157 BW niet van toepassing is verklaard. Dit artikel is wel van toepassing verklaard op een ontbinding van een geregistreerd partnerschap door de rechter.

20. Ontbinding samenlevingscontract

Partners kunnen ervoor kiezen niet te trouwen maar wel, meestal via de notaris, een samenlevingscontract te sluiten. In kader van een scheidingsbemiddeling kan ook een ontbinding van een samenlevingscontract besproken worden.

In principe verschillen de werkzaamheden niet veel van die verbonden aan een echtscheiding.

Echter vaak is geen partneralimentatie aan de orde. Uiteraard kan, desgewenst, partneralimentatie besproken worden.

Als er minderjarige kinderen zijn is kinderalimentatie meestal wel een agendapunt. Voor wat betreft verdelingsvragen zal het samenlevingscontract wel de nodige aanwijzingen bieden. Aan de hand daarvan kan een verdeling worden besproken.

21. Afspraak maken

Als u wenst kunt u met ons kantoor een afspraak maken. Gedurende kantoortijden is ons kantoor daartoe bereikbaar. Ons telefoonnummer is 078 - 639 55 55.

Aan u zal dan gevraagd worden of u voornemens bent samen te komen of dat dat juist niet het geval is.

Als u van plan bent samen te komen dan krijgt u een afspraak met een echtscheidingsbemiddelaar.

Als u liever alleen komt dan kan dat natuurlijk ook.

21.1 Kennismaken zonder kosten

Soms is het zo dat mensen toch eerst eens willen weten hoe alles precies werkt en ook willen ze weten met wie ze nu van doen zullen krijgen.

Voor dat geval kan een kennismakingsafspraak worden gemaakt. Dit is dan een afspraak waarin door de advocaat/echtscheidingsbemiddelaar wordt uitgelegd hoe de werkwijze is. Alle vragen betreffende de werkwijze en ook die over de kosten worden dan beantwoord.

Aan een dergelijke kennismakingsafspraak zijn geen kosten verbonden.

Na afloop van de kennismaking kan worden besloten of u doorgaat, dat wil zeggen beslist om aan een echtscheidingsbemiddeling mee te doen. Eventueel, als er tijd voor is, wordt dan meteen een aanvang gemaakt met de echtscheidingsbemiddeling zelf. Eventueel wordt een afspraak daarvoor gemaakt.

Het is van belang dat u bij het maken van de afspraak duidelijk aangeeft of u eerst een kennismakingsgesprek wilt hebben.

22. Kosten

Is een echtscheidingsbemiddeling duur? Is een echtscheiding duur?

De gevolgen van een echtscheiding zijn altijd duur immers met hetzelfde inkomen dienen in het vervolg twee huishoudens draaiend gehouden te worden.

Daar komen dan de kosten van de echtscheidingszaak zelf bij.

In zijn algemeenheid kan wel gesteld worden dat de kosten van een eenzijdige echtscheiding op tegenspraak, waarbij ieder van partijen een eigen advocaat neemt, beduidend hoger uitvallen dan de kosten van een echtscheidingsbemiddeling. De verhouding is toch wel bijna zo dat je kunt spreken van een verdubbeling van de kosten.

De uurtarieven die wij hanteren variëren vanaf € 110,-- tot
€ 220,--. Het uiteindelijk toe te passen uurtarief wordt in overleg met u overeengekomen.

De hoogte van het uurtarief is afhankelijk van factoren als:

- ingewikkeldheid van de zaak
- de grootte van de belangen
- te verwachten verdelingsproblemen
- huwelijksvoorwaarden
- verrekenbedingen

Het uurtarief wordt vermeerderd met vijf procent kantoorkosten en vervolgens wordt de BTW toegepast.

22.1 Subsidie 1; toevoeging

Binnen de advocatuur is het heel goed mogelijk om subsidie op de door de advocaat te verrichten werkzaamheden aan te vragen. Het gaat hier om subsidie uit hoofde van de wet op de rechtsbijstand.

Deze mogelijkheid bestaat alleen maar voor de advocaten en VFAS-echtscheidingsbemiddelaars. Deze mogelijkheid bestaat niet voor andere echtscheidingsbemiddelaars.

Tip

Als u zich oriënteert over echtscheidingsbemiddeling en daarvoor telefonisch contact opneemt met diverse kantoren, doet u er goed aan om te vragen of de bewuste kantoren ook meewerken aan echtscheidingsbemiddeling op basis van een ”een toevoeging“.

Als het antwoord bevestigend is betekent dat dat het bewuste advocatenkantoor bereid is een toevoeging aan te vragen. In dat geval wordt dan gebruik gemaakt van een subsidieregeling. Dit is een goede methode om de kosten te beperken.

Ook is het denkbaar dat één van de partners wel en één van de partners niet voor een toevoeging in aanmerking komt. In dat geval wordt er één toevoeging aangevraagd. Ook deze subsidie heeft het effect dat de kosten lager worden.

Ons kantoor heeft grote ervaring in deze subsidieaanvragen en wij hebben er ook geen enkel probleem mee om in die gevallen die daarvoor in aanmerking komen, de subsidie aan te vragen.

Om voor gesubsidieerde rechtsbijstand in aanmerking te komen dient u aan bepaalde criteria te voldoen. Die criteria komen erop neer dat het inkomen beneden bepaalde grenzen moet blijven en datzelfde geldt ook voor het vermogen.

Aan de hand van de hoogte van het inkomen dan wel de hoogte van het vermogen wordt door de Raad voor Rechtsbijstand te Den Haag een eigen bijdrage vastgesteld.

Naast deze eigen bijdrage komen dan alleen nog maar kosten verbonden aan zogenaamde verschotten, dat wil zeggen de kosten van het griffierecht van de rechtbank, kosten van de uittreksels van de gemeente en dergelijke voor uw rekening. Voor de werkzaamheden van de advocaat/echtscheidingsbemiddelaar hoeft dan echter geen vergoeding meer betaald te worden.

Het is echter denkbaar dat uw inkomen en/of uw vermogen zo hoog is dat u buiten de criteria om voor gesubsidieerde rechtsbijstand in aanmerking te komen valt. In dat geval worden de kosten op basis van de aan uw zaak te besteden uren in rekening gebracht. Het uurtarief dat van toepassing is hangt af van uw persoonlijke omstandigheden. Wij zijn als kantoor van mening dat hoge uurtarieven alleen bij zeer grote belangen en grote ingewikkelde zaken passen en dat verder een matig uurtarief gehanteerd moet worden.

22.2 Prijsvechters

Nu u ons op het internet hebt gevonden zult u ook wel een enkele prijsvechter zijn tegengekomen. Voor een bedrag van rond de
€ 700,-- inclusief alles wordt uw echtscheiding geregeld. Wij hebben hierover twee opmerkingen:

1. Het is technisch mogelijk om een echtscheiding aan te vragen bij een rechtbank in een standaard verzoekschrift zonder dat er verder ook maar iets geregeld wordt. Bij een dergelijke opzet kunnen de kosten makkelijk tot onder de € 500,-- all in beperkt blijven. Echter omdat alleen maar de echtscheiding wordt uitgesproken en verder niets wordt geregeld is dit niet de manier om een echtscheiding af te wikkelen. Immers er blijven veel zaken ongeregeld of niet goed geregeld en de kans op een proces in een later stadium is levensgroot aanwezig. Die kosten komen er dan wel bij.

Subsidie 2:
2. Als u ervoor in aanmerking komt kan een toevoeging worden aangevraagd. Bij een echtscheidingsbemiddeling is de eigen bijdrage die behoort bij een toevoeging € 98,--. Als beiden in aanmerking komen voor subsidie gaat het om twee keer een eigen bijdrage van € 98,--. De enige kosten waar u dan nog verder voor komt te staan hebben te maken met het griffierecht, ieder € 26,--, en de uittreksels, ongeveer ieder € 20,--. De totale kosten worden dan ongeveer € 280,-- all in voor u samen. De kosten van de echtscheidingsbemiddeling worden verder via de subsidie, de toevoeging die wordt verstrekt door de Raad voor Rechtsbijstand in Den Haag, vergoed.

Zelfs bij de prijsvechters treft u zo’n laag tarief niet aan. Wel moet worden opgemerkt dat deze lage kosten alleen gelden voor diegenen die ook een laag inkomen hebben.

Tip:

Het gaat hier om een regeling via de Wet op de Rechtshulp. Van deze regeling kunnen alleen advocaten, die bij de Raad voor Rechtsbijstand geregistreerd zijn, gebruik maken. Het is verstandig om hierover navraag te doen als u een afspraak voor een echtscheidingsbemiddeling zou willen maken.

23. subsidie 3:

Sinds 1 april 2006 is de subsidieregeling in het geval van een echtscheidingsbemiddeling sterk verbeterd. Op voorwaarde dat u binnen de normen van de Raad voor Rechtsbijstand valt is in alle gevallen de maximale eigen bijdrage € 98,-- per persoon.

Waar bij een eenzijdige echtscheiding de eigen bijdrage, afhankelijk van het inkomen, tot bijna € 800,-- per persoon kan bedragen is in het geval van een echtscheidingsbemiddeling (mediation genoemd door de Raad voor Rechtsbijstand), ook al is uw inkomen hoger dan het laagste inkomen mits het nog wel binnen de normen valt, maximaal € 98,--. De reden van deze verbetering is vermoedelijk gelegen in een wens van de wetgever dat echtscheidingen zoveel mogelijk via een mediation worden afgewikkeld en daarom krijgen de mensen die daarvoor kiezen als het ware een extra subsidie.

Voorbeeld:

Uw netto inkomen is € 1.500,--. Bij een reguliere eenzijdige echtscheiding valt u nog net binnen de normen die de Raad voor Rechtsbijstand hanteert maar de eigen bijdrage is € 732,--.

Uw netto inkomen is € 1.500,-- en u kiest voor mediation bij een door de Raad voor Rechtsbijstand erkende echtscheidingsbemiddelaar. U valt binnen de normen van de Raad voor Rechtsbijstand. Uw eigen bijdrage is per persoon € 98,--.

De aan ons kantoor verbonden mr P.C. van Houten is door de Raad voor Rechtsbijstand erkend en de hierboven omschreven gunstige subsidieregeling is dan ook voor ons kantoor van toepassing.

Tip:

Ook hier gaat het om een regeling via wet op de rechtshulp. Van deze regeling kunnen alleen advocaten die bij de Raad voor Rechtsbijstand officieel geregistreerd zijn als mediator, gebruik maken.

Het is verstandig hierover navraag te doen als u een afspraak voor een echtscheidingsbemiddeling zou willen maken.

24. Zitten er risico’s aan een echtscheidingsbemiddeling?

Bij een goede echtscheidingsbemiddelaar in het geheel niet. Een goede echtscheidingsbemiddelaar zorgt ervoor dat niet één van de partijen wordt ondergesneeuwd. Ook zal hij ervoor zorgdragen geen van de partners rechten prijsgeeft zonder dat expliciet te willen.

De echtscheidingsbemiddelaar streeft er samen met de partijen naar dat goede oplossingen worden gezocht en gevonden. Deze goede, voor ieder van partijen acceptabele, oplossingen worden neergelegd in een contract, echtscheidingsconvenant geheten.

Als u bereid bent te zoeken naar een oplossing die zowel voor u als voor uw partner de juiste is, en als die bereidheid bij beide partners bestaat, dan is er geen enkel risico aan een echtscheidingsbemiddeling verbonden. De kans van slagen is dan bijna honderd procent.

25. Personalia

Mr P.C. van Houten: 078 - 639 55 55.
Advocaat en mediator

VFAS-echtscheidingsbemiddelaar
Geregistreerd NMI-mediator

Mr P.C. van Houten heeft meer dan dertig jaar ervaring als advocaat. Hij kreeg zijn opleiding Nederlands recht in Amsterdam aan de Vrije Universiteit. In de eerste tien jaren van zijn praktijk heeft hij naast familierecht, waarvoor hij altijd belangstelling heeft gehad, ook veel strafzaken behandeld.

De laatste tien jaren gaat zijn belangstelling vooral uit naar echtscheidingsbemiddeling. Zijn voorkeur voor echtscheidingsbemiddelingen heeft ermee te maken dat hij vindt dat er op die manier op vrij eenvoudige wijze goede resultaten te bereiken zijn. Het is dus een efficiënte en sympathieke methode om tot regelingen te komen.

Mr H.J. Naber: 078 - 639 55 57
Advocaat

Mr H.J. Naber studeerde aan de Universiteit van Utrecht. Zijn belangstelling gaat vooral uit naar familierecht en naar strafrecht.

De praktijk van mr Naber bestaat grofweg voor vijftig procent uit familierecht en voor vijftig procent uit strafzaken. Mr Naber is de medewerker van ons kantoor die vooral de echtscheidingen op tegenspraak doet. Hij is doende zich te specialiseren als familierechtadvocaat en daarnaast ook als strafrechtadvocaat.

P/e